Đi từ Bắc chí Nam, nếu hỏi chủ các khu du lịch cộng đồng, chủ các homestay tinh tươm, gọn gàng rằng ai đã giúp họ sắp xếp mọi việc lớn nhỏ, biến những ngôi làng xơ xác, đìu hiu thành những homestay độc đáo, tiện nghi, chắc hẳn họ sẽ cùng nhắc đến cái tên Dương Minh Bình.
Là một trong những địa phương tiên phong trong việc mở các điểm đón khách du lịch tại gia từ năm 1993, chỉ mấy năm sau đó, nhiều homestay tại Bản Lác (Mai Châu, Hòa Bình), đã trở nên lạc hậu, xô bồ, thiếu nhiều tiện nghi. Thế nhưng, du khách vẫn tìm đến những huyện miền núi này, nhưng ăn nhà hàng, ở khách sạn tiền triệu.
Mai Hịch là một bản vùng sâu nghèo khó nhưng nên thơ, nằm cách trung tâm huyện Mai Châu, Hòa Bình 14km. Khi đó, một Trung tâm nghiên cứu nhận được nguồn tài trợ đến từ hai tổ chức quốc tế để làm dự án phát triển du lịch cộng đồng ở (Community Based Tourism) ở Mai Hịch. Tuy nhiên, trong suốt một thời gian dài không triển khai được cho đến khi được ông Dương Minh Bình tư vấn cho dự án.
Ông Bình từng công tác trong một doanh nghiệp lữ hành du lịch lớn nên đã vận dụng tối đa kinh nghiệm và quan hệ của mình giúp kết nối liên ngành. Ông cũng đã khích lệ đồng bào địa phương này trở thành những nhà đầu tư chính trong dự án CBT khi đó. Ông Bình cũng đã giúp người dân nâng cấp hoặc làm mới các căn nhà đang có sẵn tại địa phương, lồng ghép thêm những vật liệu địa phương như tre, nứa, đá, để hài hòa với thiên nhiên xung quanh.
Về phần các tư nhân tham gia vào dự án, ông đã thuyết phục đầu bếp của các khách sạn 5 sao để đào tạo, hỗ trợ kỹ thuật cho họ. Ông còn huy động được các loại vật phẩm như vỏ chăn, ga, gối, đệm, rèm để phát không cho các cơ sở tư nhân này. Ngoài ra còn cho các học viên xuất sắc máy pha cà phê, máy xay sinh tố. Bên cạnh đó, ông còn tham gia vào quá trình thúc đẩy các công ty du lịch trong và ngoài nước, các nhà điều hành tour du lịch giới thiệu và quảng bá cho CBT Mai Hịch.
Dự án CBT Mai Hịch (Hòa Bình) với mô hình lưu trú tại gia kết hợp với hành trình khám phá văn hóa của đồng bào dân tộc Thái được xây dựng đầu tiên vào tháng 12. Sau vài năm hoạt động, đời sống của bà con CBT Mai Hịch đã phần nào khởi sắc, có nhiều hộ đã có thu nhập tiền tỷ. Nhờ thành công của dự án này mà Trung tâm Hỗ trợ sáng kiến Phục vụ cộng đồng (CSIP) đã ghi nhận và khuyến khí ông bình lập ra doanh nghiệp xã hội CBT Travel. Sứ mệnh của CBT Travel chính là nhân rộng mô hình du lịch phát triển bền vững của cộng đồng này ra toàn quốc. Từ đó đến này, mô hình CBT đã trở nên lớn mạnh ở nhiều vùng quê còn đang gặp nhiều khó khăn.
Trăn trở lớn nhất của ông Bình chính là đến nay ngành du lịch nước nhà vẫn chưa thật sự đầu tư vào loại hình du lịch này. Dù chi phí đầu tư ít nhưng không có nghĩa là chỉ tận dụng vốn tự có. Khách du lịch đến trải nghiệm đời sống của người dân, lưu trú tại nhà của họ, nhưng để phục vụ khách được lâu dài, đặc biệt là khách nước ngoài thì vấn đề ăn ở, vệ sinh phải được ưu tiên hàng đầu. Thế nhưng để có thể làm được điều đó vẫn cần nhận được sự hỗ trợ thì phía chính quyền.
CBT Travel cũng đã tổ chức nhiều buổi hội nghị, hội thảo, tập huấn để phần nào thay đổi được các suy nghĩ của lãnh đạo địa phương nhằm phát triển du lịch, giúp người dân nâng cao cuộc sống bằng nghề làm du lịch đồng thời cũng phải đi làm với công tác bảo vệ môi trường, bảo vệ thiên nhiên, bảo tồn văn hóa.
Ông Dương Minh Bình cho rằng, hầu hết mô hình homestay của bà con vẫn đang có tính tự phát, chưa được tổ chức, tính toán một cách cẩn thận và vẫn chưa đi vào thực chất. Hầu hết hoạt động của loại hình này ở các địa phương vẫn chỉ mang tính tham quan, hưởng thụ môi trường chứ ít nơi đạt được mục đích giúp khách du lịch nâng cao nhận thức, cảm nhận được nét đẹp văn hóa của cộng đồng bản địa.
Thế nhưng, không dừng lại ở đó, ông Bình vẫn tiếp tục với con đường của mình. Quanh năm suốt tháng, ông vẫn luôn không ngừng lặn lội đến những nơi xa heo hút, hướng dẫn người dân ở đó cách làm du lịch hiệu quả mà không cần đến vốn đầu tư lớn. Mới đầu, người dân vẫn còn chưa hiểu, thấy xa lạ với đời sống tiện nghi, xa lạ với cái gọi là “homestay”. Thế nhưng, trời không phụ người có lòng, mưa dầm thấm lâu, chủ nhân của những căn nhà sàn đã bắt đầu học được cách cải tạo, nâng cấp công năng của những căn nhà vốn có của mình trở thành nơi lưu trú sạch sẽ, tiện nghi. Khi đó, họ cũng đã học được cách chế biến những món ăn hàng ngày của mình thành thứ hợp khẩu vị hơn với du khách. Dần dà, họ đã biết cách hướng dẫn du khách tham quan địa phương hiểu thêm về văn hóa, con người, tham gia vào các hoạt động nghệ thuật… thông qua đó, kéo dài thời gian lưu trú khi khách đến với địa phương.
Nhờ có uy tín trong giới làm du lịch cộng đồng mà ông Dương Minh Bình đã được 20 tỉnh, thành trên khắp cả nước mời về tư vấn giúp địa phương làm CBT. Trong giai đoạn du lịch đang hồi phục và phát triển như hiện nay, trên khắp các tỉnh, thành các CBT lần lượt mọc lên như Lào Cai, Lai Châu, Hòa Bình, Quảng Nam, Đồng Tháp, Sóc Trăng. Cùng với cái tâm của mình, chắc chắn ông Dương Minh Bình sẽ tiếp tục là người bạn tốt đồng hành cùng bà con dân tộc nghèo, cùng bà con làm giàu tại chính địa phương mình.
Tổng hợp
